Zekât ve Zekât İbadeti

Zekât ve Zekât İbadeti, Zekât Nedir? İslam dininin tarifi içerisinde mal ve mülk sahibi olan Müslümanın yılda bir kez malının 1/40’ını dinin belirlediği kişilere vermesine zekât denilir.

Zekât ve Zekât İbadeti

Paylaş

Zekât ve Zekât İbadeti, Zekât Nedir? İslam dininin tarifi içerisinde mal ve mülk sahibi olan Müslümanın yılda bir kez malının 1/40’ını dinin belirlediği kişilere vermesine zekât denilir.

Zekât ve Zekât İbadeti

Kimlere Zekât Verilir?

Tevbe suresinin 60. Ayetinde kimlere zekat verileceği açık şekilde tarif edilmiştir. Bu ayette geçen ve zekat verilmesi gereken 8 gurup aşağıdaki gibidir.

Fakirler: Nisap miktarının dışında fazla bir mal ve mülk sahibi olmayan kişilerdir ve bu kişiler zekatla yükümlü değildir ve bu kişiler zekat verilmesi gereken guruba dâhildirler.

Düşkünler: Günlük ihtiyacını, yiyecek ve giyeceğini bile başkalarının yardım etmesi sayesinde karşılayan yani hiçbir şeyi olmayan kişilerdir. Zekat verilmesi gereken kişilerdir.

Zekât Memurları: Devletin zekât toplamak için görev verdiği kişilerdir. Bu kişiler zengin dahi olsalar kendilerine ve bakmakla yükümlü bulunduğu kişilere zekat verilebilir.

Kalpleri İslam’a Isındırılacak Olanlar: İslam’a soğuk bakmayan ve ilgi duyan kişilere dinin güzel alışkanlıklarını göstermek adına zekat verilebilir. Ayrıca İslam dinine yeni girmiş olanlara İslam’a daha fazla bağlanması için zekat verilebilir.

Köleler: Ödeme yapabilme imkânı olmayan kölelerin özgürlüklerine kavuşabilmesi için zekât fonundan belli miktar ödeme yapılması İslam dinince öngörülmüştür.

Borçlular: Borcu olan ve borcunun dışında başka bir malı olmayan kişilere zekat verilebilir ve borcu olmayan kişilere göre daha öncelikli tutulmalıdır.

Allah Yolunda Cihat Edenler: Allah yolunda her türlü cihada girişmiş ancak çeşitli ihtiyaçları olan kişilere nafaka verilebilir.

Yolda Kalmışlar: Hac, gaza ya da bilim tahsil etmek için yola çıkmış ancak yabancısı olan memleketlerde ihtiyaçlarını karşılayacak maddi gücü kalmamış kişilere nafaka verilmelidir.

Zekâtı Kimler Vermelidir?

Hür olan her Müslüman, ergenlik çağına erişmiş olan, esas ihtiyaçlarından ve borçlarından fazla miktarda mal mülk sahibi olan ve bunların üzerinden bir yıl geçmiş olan kişiler zekatla yükümlüdürler.

Kimlere Zekat Verilemez?

Ana ve babaya, dedeye ve nineye, çocuklara ve bunlardan olan torunlara zekat verilmez. Çünkü zaten bunlar bakmakla yükümlü olunan kişilerdir.

Zekât ve fitre verme konusunda ihtiyaç sahibi yakınlar ile yakın civarda bulunan tanıdık ya da tanımadık ihtiyaç sahipleri öncelikli olarak zekat verilmesi gerekenlerdir.

Zekât Sadece Ramazan Ayında Mı Verilir?

Ramazan ayında verme zorunluluğu yoktur. Zekat verebilecek nispette mala sahip olup bu malın üzerinden bir yıl geçmesi durumunda yılın her ayında zekat verilebilir. Tabi zekat verilecek nisbet 1/40 olarak belirlenmiş olsa da dileyen kişi daha fazlasını da verebilir. Çünkü bu oran belirlenmiş en alt sınırdır. Ayrıca yıl içerisinde birden fazla da zekat vermek mümkündür.

Zekâtın Vermenin Faziletleri Nelerdir?

  • Zekât ibadeti zenginle fakiri birbirine yaklaştırır ve toplumda bir kaynaşma meydana getirir.
  • Çalışmaktan aciz olan kişilere ya da çalışsa bile geçinemeyecek durumda olanlara mümkün olduğunca normal bir yaşam sürebilme olanağı sağlar.
  • Zekât vermek insanı cimrilikten uzaklaştırır ve cömert hale getirir.
  • Zekât bir taraftan Allah’ın kuluna bahşettiği servetin bir şükrüdür denebilir. Zekat olarak verilen bedel fazlası ile geri kazanabilecektir.
  • Diğer taraftan zekat vermekle bir insan içerisinde yaşadığı topluma olan borcunu da yerine getirmiş demektir.

Vergi İle Zekat Karıştırılmamalıdır?

Devlete vergi verilmesi ile kişinin üzerinden zekat ibadeti düşmüş olmaz. Bu düşünce son derece yanlıştır ve ibadet yerine getirilmeyerek günaha girilmiş olur. Miktar açısından, amacı açısından ve verilen verginin sarf edileceği alanlar açısından zekatla büyük farklılıklar söz konusudur.

Ödenmesi gereken bir borç için biriktirilen para ya da altından zekat verilmez. Ayrıca bir kişi geçmiş yıllarda zekat ödememiş ise o dönemlere dair de zekat vermesi gerekir ve bu anlamda geçmişe yönelik zekat borçları da söz konusudur. Geçmiş yıllara ait zekat borçları da kişinin maddi gücü yerinde ise ister bir seferde isterse de zaman içinde ödenerek tamamlanabilir.

İbadet bireysel olduğu için eşlerden birisi zekatı verdiğinde diğerinin üzerinden zekat ibadeti düşmez. Eğer eşlerin ikisi de çalışıyor ve zekat verebilecek maddi kazanç elde ediyorlarsa her ikisinin de zekat vermesi gerekir. Zekat haneye yönelik bir şey değildir ve ferdi yükümlülük içeren bir ibadettir ve kriterleri karşılayan her birey bu ibadeti yerine getirmekle yükümlüdür.

Hangi Tür Mallardan Zekat Verilir?

Altın ve gümüşten, ticaret mallarından, define ve madenlerden, sağmal hayvanlardan ve toprak mahsulleri yolu ile elde edilen ürünlerden zekat verilebilir. Bunlar mal olarak doğrudan zekat niyetine verilebilirken, bunlardan elde edilen gelirler de zekat olarak verilebilir. Yani 40 koyunu olan bir kişi bunun ticaretinden kazandığı paranın kırkta birini zekat olarak verebileceği gibi bu koyunlardan birisini doğrudan zekat olarak verebilir. Burada seçim zekatı verecek olana bağlıdır

Yüce Allah’ın kuluna bu ibadeti yüklemesinin sebebi zekat ve sadaka sayesinde toplumdaki kaynaşmayı, yardımlaşmayı geliştirmek ve bireyler arasındaki dengesizlikleri olabildiğince aza indirmektir. Bu sayede toplumda oluşabilecek gerginliklerin ve çatışmaların önüne geçmek bu ibadetin ana gayelerinden birisidir. Ayrıca servetin tekelleşmesinin önüne geçme konusunda da zekat vermenin çok ciddi bir önemi vardır. Fakat günümüzde zekatın toplumdaki bu olumsuzlukları giderdiğini ve tekelleşmeyi belli seviyelere gerilettiğinden söz etmek mümkün değildir. Bunun sebebi de zekatla yükümlü olan her bireyin üzerine düşen en az zekat miktarını (1/40) dahi ödemiyor oluşudur ve bu ibadeti yerine hakkı ile getirmiyor oluşudur.

Yukarıda da açıklandığı gibi kişi isterse Kur-an’ı Kerim de açıklanan nispette zekatını verebileceği gibi isterse de çok daha fazlasını verebilir. Bunu isterse tek seferde yapar isterse de yıl içinde istediği kadar yapabilir. Ancak en alt limit olan zekatı tek seferde ihtiyaç sahibi olan kişiye vermelidir. En alt limit olan miktarda zekat verecek olan bir kişi bu miktarı tek kişiye vermelidir. Yani 1000 TL zekat verecek olan bir mümin bu miktarı sadece bir kişiye vermelidir ve parayı üçe dörde bölüp üç dört kişiye paylaştırmamalıdır. Zekat verecek olan her kişinin bu ayrıntıya dikkat etmesi ve zekatını ona göre vermesi gerekir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir